ବଡ଼ତୁରାଙ୍ଗରେ ୧୬୪ତମ ଗଙ୍ଗାଧର ଜୟନ୍ତୀ ପାଳିତ ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ସାହିତ୍ୟର ଅନନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଆଲୋଚନା

ସମ୍ବଲପୁର, ୨୭. ୦୮(): ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନକ୍ଷତ୍ର, ସ୍ୱଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ୧୬୪ତମ ଜୟନ୍ତୀ ବଡ଼ତୁରାଙ୍ଗ ଗାଁରେ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭାବାବେଗର ସହିତ ପାଳିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନଧାରାର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଏହି ଅବସରରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନା ଉତ୍ସବକୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥବହ ଓ ଭାବଗର୍ଭକ କରିଥିଲା।

ବଡ଼ତୁରାଙ୍ଗ ମେହେର (ଭୁଲିଆ) ସମାଜ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଜୟନ୍ତୀ ସମାରୋହରେ ସମାଜର ସଭାପତି ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ମେହେର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିବାବେଳେ କିଶୋର ମେହେର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ। ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଡା. ରାମଚରଣ ପ୍ରଧାନ ଓ ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ସମ୍ମାନିତ ଅତିଥି ଭାବେ ଡା. ରାଜାରାମ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ସରପଞ୍ଚ ତଥା ଜିଲ୍ଲା ବିଜେପି କୃଷକ ମୋର୍ଚ୍ଚା ସଭାପତି ମିତ୍ରଭାନୁ ପ୍ରଧାନ ଯୋଗଦେଇ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ଓ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗଭୀର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଷଦ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।ସମାରୋହର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସ୍ୱଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିରେ ଅତିଥି ଓ ସମାଜର ସଦସ୍ୟମାନେ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ସହ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରିଥିଲେ। ଦୀପଶିଖାର ଆଲୋକରେ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ନମନ କରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସଭାରେ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ମାଟି, ମଣିଷ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଶ୍ରମଜୀବୀ ଜୀବନର ଚିତ୍ରଣ ଉପରେ ମତବିନିମୟ ହୋଇଥିଲା।

ବକ୍ତାମାନେ କହିଥିଲେ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କେବଳ ଜଣେ କବି ନୁହନ୍ତି; ସେ ଥିଲେ ମାଟି ଓ ମଣିଷର କବି। ତାଙ୍କ ସୃଜନଶୀଳତାରେ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ, ପରମ୍ପରା, ପ୍ରକୃତି ଓ ଶ୍ରମର ଛାପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଯେଉଁ ହାତ ତନ୍ତରେ ସୂତାକୁ ରଙ୍ଗ ଦେଇ ବସ୍ତ୍ରରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଫୁଟାଇଥାଏ, ସେହି ଶ୍ରମ ଓ ସୃଜନଶୀଳତାର ମାନବୀୟ ଚେତନା ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ କବିତାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ସାହିତ୍ୟ ଉଭୟ ଆମ ମାଟିର ସୃଜନଶୀଳ ପରିଚୟର ଦୁଇଟି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି ସେମାନେ ମତପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଅବସରରେ ଶିଶୁ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସୃଜନଶୀଳ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ କୃତିତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଗ୍ରାମର ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ମନରେ ନିଜ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରତିଭାକୁ ମଧ୍ୟ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।ସଭା ପରେ ଗ୍ରାମର କୃତି କଳାକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋରମ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନର ରଙ୍ଗ, ରସ ଓ ପରମ୍ପରା ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଉଠିଥିଲା।ସକାଳେ ସମାଜ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ରକ୍ତଦାନ ଶିବିର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ୪୨ ୟୁନିଟ ରକ୍ତ ସଂଗ୍ରହ ହୋଇଥିଲା। ବୁର୍ଲା ରକ୍ତ ଭଣ୍ଢାର ବୈଷୟିକ ଟିମ ମିଶି ରକ୍ତ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ।

ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଭୁଲୁ ମେହେର, ପ୍ରଦୀପ ମେହେର, ମୁନା ମେହେର, ଆନନ୍ଦ ମେହେର, ଅରୁଣ ମେହେର, ଅକ୍ଷୟ ମେହେର, ମହେନ୍ଦ୍ର ମେହେର ପ୍ରମୁଖ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ।

ଗଙ୍ଗାଧର ଜୟନ୍ତୀର ଏହି ଆୟୋଜନ କେବଳ ଜଣେ ମହାନ କବିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାର ଅବସର ନଥିଲା; ବରଂ ନିଜ ମାଟି, ନିଜ ଭାଷା, ନିଜ ହସ୍ତତନ୍ତ, ନିଜ ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଓ ନିଜ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅସ୍ମିତାକୁ ନୂଆ ପିଢ଼ି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଏକ ସାର୍ଥକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା। ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଗାଁ ନିଜ ପରିଚୟକୁ ନୂଆ କରି ଖୋଜିବାର ଏହି ପ୍ରୟାସ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଛାପ ଛାଡ଼ିଥିଲା।