୧୩୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ ଶ୍ରମିକ, ୫ କିଲୋମିଟରରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକ ଅବହେଳିତ କାହିଁକି?

(ପାଟଣା ରେଞ୍ଜରେ ୯ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ନିୟୋଜନକୁ ନେଇ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ  ସୂଚନା ଫଳକ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତଥ୍ୟ କୁଆଡ଼େ?)

ସାହାରପଡା : (ରତି ରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତ ) ସରକାରୀ କାମରେ କାହାକୁ ମିଳୁଛି ସୁଯୋଗ? ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ନା ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସୁଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ? ପାଟଣା ବନାଞ୍ଚଳରେ ଚାଲିଥିବା ବନୀକରଣ କାମକୁ ନେଇ ଏବେ ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ସାଧାରଣରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଛି। କେନ୍ଦୁଝର ବନଖଣ୍ଡ ଅଧୀନ ପାଟଣା ରେଞ୍ଜର ଖିରେଇଟାଙ୍ଗିରି ସେକ୍ସନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଡେଣୁଆଁ ନିକଟ ପାଟନାଳୀ ଗ୍ରାମର ବୈତରଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଚାଲିଥିବା ଏକ ସରକାରୀ କାମରେ ୯ ଜଣ ଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଶ୍ରମିକମାନେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଝରାଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର। ସେମାନଙ୍କ ଘର ପାଟଣାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୩୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଯେଉଁଠି ସରକାରୀ କାମ ହେଉଛି, ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ କାହିଁକି କାମ ମିଳୁ ନାହିଁ ?

ପାଟଣା ଓ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶତାଧିକ ଶ୍ରମିକ କାମ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ ଦୂର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଶ୍ରମିକ ଆଣିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ପଡ଼ିଲା? ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଏହି କାମରେ ସୁଯୋଗ ଦିଆଗଲା ନାହିଁ କାହିଁକି? ଆହୁରି ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ଘର ପାଟଣା ରେଞ୍ଜରଙ୍କ ଘରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ତେବେ ଏହି ଦୁଇ ଦୂରତା—କାମସ୍ଥଳୀରୁ ୧୩୦ କିଲୋମିଟର ଏବଂ ରେଞ୍ଜରଙ୍କ ଘରଠାରୁ ମାତ୍ର ୫ କିଲୋମିଟର—କେବଳ ସଂଯୋଗ ନା ଏହା ପଛରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ରହିଛି? ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟତା ତଦନ୍ତ ପରେ ହିଁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିପାରିବ। ସ୍ଥାନୀୟ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ରେଞ୍ଜରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଆଣି କାମରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି ହେଉଛି। ଏହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଶ୍ରମିକ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ମଷ୍ଟର ରୋଲ, ଉପସ୍ଥାନ ରେକର୍ଡ, ପାରିଶ୍ରମିକ ପ୍ରଦାନର ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦଲିଲ ଯାଞ୍ଚ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆହୁରି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି—ନିୟୋଜିତ ୯ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨ ଜଣଙ୍କ ବୟସ ନାବାଳକ ବୟସର ହୋଇପାରେ ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଯଦି ଦଲିଲ ଯାଞ୍ଚରେ ସେମାନେ ନାବାଳକ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ସରକାରୀ କାମରେ ସେମାନଙ୍କ ନିୟୋଜନ କେମିତି ହେଲା, କିଏ ଅନୁମତି ଦେଲା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର—ଏହା ଏକ ଗୁରୁତର ତଦନ୍ତର ବିଷୟ।

ସୂଚନା ଫଳକ ଅଛି, ତଥ୍ୟ କୁଆଡ଼େ?

ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ସୂଚନା ଫଳକ ତିଆରି ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ଫଳକରେ କାମ ସମ୍ପର୍କିତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସୂଚନା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ। କେଉଁ ଯୋଜନାରେ କାମ ହେଉଛି? କାମର ଅନୁମୋଦିତ ଅର୍ଥରାଶି କେତେ? କେତେ ଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି? ଦୈନିକ ମଜୁରୀ କେତେ? କେତେ ଚାରା ରୋପଣ ହେବ? କାମର ସମୟସୀମା କେତେ?—ଏଭଳି ମୌଳିକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି।ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଜାମୁ, ଶିଶୁ, ଆକାଶିଆ, କରଞ୍ଜ ଆଦି ଚାରା ରୋପଣ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ତେବେ କେଉଁ ପ୍ରଜାତିର ଚାରା କାହିଁକି ଚୟନ କରାଗଲା, ତାହାର ପରିବେଶୀୟ ଉପଯୋଗିତା କ’ଣ ଏବଂ ଅନୁମୋଦିତ ବନୀକରଣ ଯୋଜନା ସହ ଏହା କେତେ ସମନ୍ୱିତ—ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାରା ଚୟନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ତେବେ ଏହି ଅଭିଯୋଗର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ବିଭାଗୀୟ ସତ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ହେବା ଦରକାର।

ତଦନ୍ତ ହେଲେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ ସତ୍ୟ,ଏହି ମାମଲାକୁ କେବଳ ୯ ଜଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ନିୟୋଜନ ଭାବେ ଦେଖିଲେ ଚାଲିବ ନାହିଁ। ଏହା ସରକାରୀ ଅର୍ଥରେ ହେଉଥିବା କାମରେ ପାରଦର୍ଶିତା, ଶ୍ରମିକ ଚୟନ, ଦଲିଲପତ୍ରର ସଠିକତା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସୁଯୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।ତେଣୁ ବନ ବିଭାଗର ଉଚ୍ଚ ଅଧିକାରୀମାନେ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ନିରପେକ୍ଷ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ମଷ୍ଟର ରୋଲରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଉପସ୍ଥାନ, ବୟସ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ପାରିଶ୍ରମିକ, କାମର ଅନୁମୋଦନ, ଚାରା କ୍ରୟ ଓ ରୋପଣ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ରେକର୍ଡ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉ। ୧୩୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ ଶ୍ରମିକ ଆସିପାରିଲେ, ତେବେ କାମସ୍ଥଳୀର ଆଖପାଖରେ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ କାହିଁକି ମିଳିଲା ନାହିଁ?ଏହି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ହିଁ ପାଟଣା ରେଞ୍ଜରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ସରକାରୀ କାମର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ଥିବା ଅନେକ ସନ୍ଦେହକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିପାରିବ।