ମଣିଷ ଚାଲିଯାଏ, ମାନବିକତାର ମହକ ରହିଯାଏ

ସ୍ୱର୍ଗତ ଡଃ ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି

ଡା. ରାଜାରାମ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ

କିଛି ମଣିଷଙ୍କ ଜୀବନ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଆଲୋକିତ କରିବା ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଥାଏ। ସେମାନେ ନିଜର କର୍ମ, ତ୍ୟାଗ, ସେବା ଓ ମାନବିକତାର ଛାପ ଏପରି ଭାବେ ଛାଡ଼ିଯାଆନ୍ତି ଯେ, ଶରୀରର ଅନୁପସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ସମାଜକୁ ପଥ ଦେଖାଉଥାଏ। ସ୍ୱର୍ଗତ ଡଃ ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ ଏହିଭଳି ଜଣେ ମହୀୟସୀ ମହିଳା, ଯାହାଙ୍କ ଜୀବନ ମାନବସେବା ଓ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ।

ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖ ତାଙ୍କର ୨୮ତମ ଶ୍ରାଦ୍ଧବାର୍ଷିକୀ। ଏହି ଅବସରରେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିଚାରଣ କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କ ଜୀବନାଦର୍ଶ ଓ ସମାଜ ପ୍ରତି ଅବଦାନର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ।

ସ୍ୱର୍ଗତ ଡଃ ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଓ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବାର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ। ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିବା ଯେପରି ତାଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମର ପରିଚୟ ଥିଲା, ସେହିପରି ଅସହାୟ ଓ ଅନାଥ ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନରେ ନୂତନ ଆଶା ସଞ୍ଚାର କରିବା ଥିଲା ତାଙ୍କ ମାନବିକତାର ପରିଚୟ।ସମାଜରେ ଏପରି ଅନେକ ଶିଶୁ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପରିସ୍ଥିତିର ନିଷ୍ଠୁରତା ଯୋଗୁଁ ପିତାମାତାଙ୍କ ସ୍ନେହ, ପରିବାରର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଶୈଶବର ସ୍ୱାଭାବିକ ଆନନ୍ଦରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେହି ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ନେହ ଓ ସମ୍ମାନଜନକ ଜୀବନ ଦେବାର ମହତ୍ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ସେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଲାଠ ବାଳ ନିକେତନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

ଏହା କେବଳ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନୁହେଁ; ଏହା ଅନେକ ଅସହାୟ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶା, ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଏକ ଠିକଣା। ଜଣେ ଅନାଥ ଶିଶୁକୁ ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବାସସ୍ଥାନ ଦେବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ତାକୁ ଭଲପାଇବା, ନିଜର ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ଜୀବନରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ସାହସ ଦେବା। ଡଃ ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ମୂଳ ଆଧାର ଏହି ମାନବୀୟ ଭାବନା ଥିଲା।

ଆଜି ଆମେ ଶିଶୁ ଅଧିକାର, ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣକୁ ନେଇ ଅନେକ ଆଲୋଚନା କରୁଛୁ। ଭାରତରେ ଜୁଭେନାଇଲ୍ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଆଇନ, ପୋକ୍ସୋ ଆଇନ ଓ ମିଶନ୍ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶିଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପୁନର୍ବାସ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ଶିଶୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାଜର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ ଆସିଲେ ଏହି ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦୟାର ପାତ୍ର ନୁହେଁ, ଅଧିକାରର ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଆଶ୍ରୟ ନୁହେଁ, ଆତ୍ମୀୟତା ଦରକାର। କେବଳ ଶିକ୍ଷା ନୁହେଁ, ସୁରକ୍ଷିତ ଶୈଶବ ଓ ମାନସିକ ବିକାଶର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦରକାର।ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ରହୁଥିବା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପୋଷଣ, ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଓ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନ ଉପରେ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ହେବ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ବାହାରି ସମାଜରେ ନିଜର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିବେ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ଆମର ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଫଳତା ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ।

ରୁକ୍ମିଣୀ ଲାଠ ବାଳ ନିକେତନର ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ଏହାର ଅତୀତ ଗୌରବରେ ସୀମିତ ନ ରହି, ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ଯେପରି ନିଜକୁ ସମାଜର ଏକ ସମ୍ମାନିତ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିବ, ସେଥିପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନର କର୍ମକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଶାସନ, ସମାଜସେବୀ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବିଶେଷକରି, ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପାଠପଢ଼ା ସହିତ କଳା, ସାହିତ୍ୟ, କ୍ରୀଡ଼ା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଦକ୍ଷତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ଭିତରେ ଏକ ନିଆରା ପ୍ରତିଭା ରହିଛି। ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିବା ଓ ବିକଶିତ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ।ଆଜିର ଏହି ସ୍ମୃତି ଦିବସ ଆମକୁ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଉଛି। ଆମେ କେବଳ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରିବାରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ ନିଜ ଜୀବନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଡଃ ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଜୀବନ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ପାଇଁ କେବଳ ବଡ଼ ପଦପଦବୀ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଦରକାର ଏକ ମହତ୍ ହୃଦୟ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖକୁ ନିଜର ଦୁଃଖ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିବାର ମାନସିକତା।

ଆଜି ତାଙ୍କ ୨୮ତମ ଶ୍ରାଦ୍ଧବାର୍ଷିକୀରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ହେବ ସମାଜର କୌଣସି ଶିଶୁ ଯେପରି ଅବହେଳା, ଶୋଷଣ, ନିର୍ଯାତନା ଓ ଅସୁରକ୍ଷାର ଶିକାର ନ ହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସଚେତନ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହେବା।ଜଣେ ମଣିଷର ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଅନ୍ତ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମହତ୍ କର୍ମର ଅନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେହି କର୍ମ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଅମର କରି ରଖେ।ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ ଆଜି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଶାରୀରିକ ଭାବେ ନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଶିଶୁଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟୁଛି, ଯେଉଁ ଅସହାୟ ଜୀବନରେ ଆଶାର ଆଲୋକ ଜଳୁଛି, ସେହି ମାନବିକତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ପନ୍ଦନରେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଜୀବନ୍ତ ରହିବ।ଏହା ସତ ମଣିଷ ଚାଲିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମାନବିକତାର ମହକ କେବେ ଲିଭିଯାଏ ନାହିଁ।ତାଙ୍କ ଜୀବନାଦର୍ଶ ହେଉ ଆମର ପ୍ରେରଣା, ଶିଶୁଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ହେଉ ଆମର ସଫଳତା।

ପଡିଆବାହାଲ, ସମ୍ବଲପୁର

ଫୋନ :୯୪୩୭୪୦୫୪୫୫